معبد آناهیتا کنگاور

معبد آناهیتا بزرگ‌ترین بنای سنگی ایرانی است که با مساحتی قریب به ۴۶ هزار مترمربع بر فراز صخره‌ای کم‌ارتفاع در شهر کنگاور در استان کرمانشاه قرار دارد. شیوه ساخت و معماری آن شامل رواق‌های سرپوشیده طویل در چهارسوی صحن وسیع مستطیل شکل و ستون‌های ضخیم و کوتاه در دو سوی رواق‌هاست که آن را از ستون‌های بلند و باریک تخت جمشید و پاسارگاد متمایز می‌سازد. قدیمی‌ترین اشاره به آناهیتا در نوشته ایزیدور خاراکسی، جغرافیا‌نویس یونانی سده نخست پیش از میلاد است که از کنگاور به نام کونکوبار یاد کرده و از معبد نیایش ایزدبانوی آناهیتا خبر داده است. کاوش‌های باستان‌شناسی به سرپرستی سیف‌الله کامبخش فرد بین سال‌های ۱۳۴۷ تا ۱۳۵۴ شواهد دوره‌های متعدد تاریخی را آشکار ساخت. بنای مستطیل شکل به ابعاد تقریبی ۲۲۴ در ۲۰۹ متر است و دیوارها در بلندترین نقطه به ۷/۸۵ متر می‌رسند. با وجود ارزش تاریخی بی‌نظیر، متأسفانه بیشترین آسیب به بنا از سوی مردم محلی بوده که سنگ‌های خوش‌تراش آن را برای کوره‌های گچ‌پزی استفاده می‌کرده‌اند.