سام پاسداران

دفتر معماری رازان (سیدنوید امامی) موقعیت: تهران، ایران تاریخ: ۱۳۹۷ مساحت: ۱۵۰۰۰ مترمربع وضعیت: ساخته‌شده کارفرما: بخش خصوصی مدیر پروژه: سعید سوری تیم طراحی: آرش رضایی‌زادگان، سیما رحیمیان، فاطمه رستمی، مینو پوررحمت، حامد احمدی، بهروز صمدی، پریسا حمیدی، یاسمین یراقی طراحی داخلی: شقایق دانشمند، گل‌افروز اعلانور، نسترن لاجوردی سازه: وحید قراخانی‌نیا (گروه مهندسی باستان پل) تاسیسات مکانیکی: هوفر اسماعیلی تاسیسات الکتریکی: نینا عموشاهی مدیر اجرایی: محمد قائمی، رضا معتضدی نظارت: دفتر معماری رازان عکس: استودیو دید طراحی ساختمان سام پاسداران مواجهه با چالش شکل­‌گیری یک پروژه تجاری در بستر خیابانی کم‌عرض بود که باید ضمن تشویق شهروندان به ارتباط با شهر و تامین خواسته­‌های کارفرما، مانند استفاده از حداکثر متراژ تجاری، مانع از بروز ترافیک و ازدحام جمعیت، و از بین بردن کیفیت‌های شهر می‌شد. استراتژی ما در این راستا، حذف مغازه‌ها و برندها با تغییر برنامه‌ریزی پروژه از ساختمان تجاری به یک دپارتمان‌استور تخصصی بود. در برنامه جدید، دپارتمان‌استور ضمن پوشش‌دادن به کاربری‌های محلی مانند جیم، کافه و هایپرمارکت، در کارکرد اصلی خود با شهر وارد تعامل می‌شود، اما این بار مشتریان‌اش تنها برای تامین مجموعه کالاهایی خاص به این مرکز خرید مراجعه می‌کنند. در مرحله اول، با ترسیم خطی فرضی پروژه را به دو بخش تقسیم کردیم که کنش‌های متفاوتی در برابر محیط برای‌شان تعریف شد؛ قسمت پایینی این خط فرضی به تعامل محلی اقدام می‌کند و قسمت بالایی کلیتی از ارتباط پروژه با شهر را به نمایش می‌گذارد. در زیر خط فرضی، با فرورفتگی حجم در ورودی اصلی و تقدیم بخش‌هایی از حجم به خیابان، امکان خلق فضایی برای حضور غیرفعال شهروندان فراهم آمد و لحظه­‌های درنگ عابران بر روی پله‌های ورودی، چاشنی منظر خیابان شد. این کاستن از حجم در ضلع جنوبی و شکل‌گیری حیاط، افراد را به گردش حول ساختمان تشویق می‌کند و یک سوپرمارکت مدرن با فضایی صمیمی که به پاتوقی محلی بدل شده و تنها برای تامین نیازهای یک محله کار می‌کند، محصول شکل‌گیری حیاط ضلع جنوبی است. از سوی دیگر، در قسمت بالایی خط فرضی، پروژه باید با شهر در ارتباط موثری قرار می‌گرفت تا حضورش در شهر اخلالی در نظر شهروندان ایجاد نکند. از این‌رو، با پلکانی‌کردن شکل‌گیری حجم، به ایجاد تراس‌ها و پوشاندن تاسیسات بر روی بام اقدام کردیم و خط آسمان خیابان کم‌عرض پاسداران را به گونه‌ای شکل دادیم که از طرف عابران ملموس باشد. و در مرحله بعد، کلیت پروژه را با افزایش خوانایی ساختمان در بستر خیابان، به عنوان یک نشانه شهری تعریف کردیم که تصویر ذهنی شهروندان را از خیابان می‌سازد. قرارگیری سایت پروژه در محل تمایل خیابان به سمت شرق، امکان استفاده از منظر جنوب‌غربی شهر را از طریق ترسیم قابی یونیک و شفاف فراهم می‌آورد و جانمایی سیرکولاسیون عمودی در نماها، تداعی‌گر ارتباط و هم‌زمانی گذر عابران شهری با تکاپوی حاضرین پروژه است، به نحوی که حرکت در داخل ادامه حضور در خیابان تصور شود. در نمای غربی نیز با بهره­‌گیری از پوسته­‌ نواری، قاب‌های باریک و عمودی برای کنترل نور غربی ایجاد کردیم که امتداد افقی و کشیده همان پوسته در نمای جنوبی طبقات، امکان استفاده از نور بیشتر را فراهم آورد.