خانه یزد

خانۀ باغ یزد در منطقۀ مهدی‌آباد یزد، بر بخشی از یک مجموعۀ خانه‌باغ خانوادگی قدیمی ساخته شده است. این پروژه توسط مهدی گرامی (گروه معماری کلیاس کویر) با همکاری مصطفی رستمی‌فرد طراحی شده و رتبۀ دوم گروه مسکونی تک‌واحدی چهاردهمین جایزۀ معمار (۱۳۹۳) را کسب کرده است. مساحت زمین ۵۰۰۰ مترمربع و زیربنا ۹۵۰ مترمربع است. منطقۀ مهدی‌آباد باقیماندۀ باغ‌های قدیمی پیرامون یزد است که امروزه به بخشی از شهر تبدیل شده. برای استقرار بنا سه رویکرد اصلی اتخاذ شد: ایجاد محرمیت و رفع اشراف‌های مزاحم ساختمان‌های اطراف، رو کردن خانه به سمت مجموعۀ باغ قدیمی، و توجه به اقلیم و سایه‌اندازی‌ها. تلاش طراحان بازتعریف صحیح الگوها و مفاهیم فضایی خانه‌های سنتی یزد بوده و فضاهای خانه در شش بخش اصلی تعریف شده‌اند: میهمان‌خانه با ورودی مستقل، بخش خصوصی (اندرونی)، آشپزخانه، بالاخانه برای سکونت طولانی‌مدت میهمانان، نارنجستان (گودال‌باغچه با حوض و درختان نارنج) و حیاط اصلی با استخر بزرگ. در شکل‌گیری بنا پنج مؤلفه مورد نظر بود: خلوص، سادگی و خوانایی؛ گشایش و دلبازی؛ احساس تعلق و خاطره‌انگیزی؛ حس خلوت و آرامش؛ و احترام به پیرامون و عدم جلوه‌گری. از آنجا که باغ دارای آب قنات است، با جریان آب پیرامون خانه، آب بار دیگر برای آبیاری به درون باغ امتداد می‌یابد و از کولرهای آبی متناسب با اقلیم گرم و خشک یزد استفاده شده است.