معمار ۱۴۰، ویژه بیست‌و‌دومین دوره جایزه معمار، در واقع تکمیل‌کننده معمار ۱۳۶ است، موردی بی‌سابقه که ناشی از وضعیت خاص اجتماعی و داوری در سال ۱۴۰۱ بود؛ در یادداشت سردبیر معمار ۱۳۶ تحلیل مجله معمار از وضعیت اجتماعی و داوری آمده است که آن را تکرار نمی‌کنیم. در آن شماره به همه پروژه‌های راه‌یافته به مرحله دوم دو صفحه اختصاص یافت. در معمار ۱۴۰ به روال همیشگی، برندگان و راه‌یافتگان به مرحله نهایی (فینالیست‌های) بیست‌و‌دومین دوره جایزه معمار معرفی شده‌اند.

رقابت بیست‌و‌دومین دوره جایزه معمار همچون دوره‌های گذشته در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول که به صورت حذفی و روزهای ۱۲ و ۱۳ شهریور ۱۴۰۱ برگزار شد، از میان ۲۶۹ پروژه که مدارک خود را در چهار گروه مسکونی تک‌واحدی، مسکونی آپارتمانی، بازسازی و عمومی ارائه داده بودند، ۶۶ پروژه به مرحله نیمه‌نهایی راه یافتند. سه پروژه مربوط به یک دفتر معماری از ادامه رقابت انصراف دادند.

داوری مرحله دوم روزهای ۸ و ۹ خرداد ۱۴۰۲ انجام شد، ۴۱ پروژه به مرحله فینال راه یافتند که از میان آنها ۱۵ پروژه به عنوان برندگان انتخاب شدند. داوران مرحله دوم جایزه معمار، آقایان مهدی علیزاده، سیروس باور، مجید غمامی، احسان حسینی و آرماند درور بودند.

دوستانی که در مراسم سال‌های گذشته جایزه معمار حضور داشتند، شاهد بوده‌اند که در برخی از سال‌ها، به مناسبت‌هایی فیلم‌های کوتاهی درباره معماران و فضاهای شهری و غیره نمایش داده شده است. از جمله فیلم‌های «عبدالعزیز فرمانفرمائیان»، «کامران دیبا»، «تعلیق»، «از حسینیه ارشاد تا باغ سفارت انگلیس»، «بلوچستان»، «گیل‌وا» و غیره.

به مناسبت انتشار معمار ۱۳۵، با موضوع معماری بومی و محلی ایران (بوشهر)، فیلمی درباره بوشهر با عنوان «در تمنای باد» تهیه شده بود که در ابتدای مراسم این دوره به نمایش در آمد. این فیلم در کانال تلگرام معمار (@memarnashr) و صفحه اینستاگرام معمار (memar.magazine) قابل‌مشاهده است.

معیارهای داوری

معیارهای داوری طرح‌های جایزه معمار به این شرح است:

• خلاقیت و نوآوری در طراحی و نوآوری در کاربرد مصالح و فناوری ساختمان
• مواجهه خلاقانه با مشکلات خاص پروژه از جمله: محدودیت‌های اقتصادی، شرایط خاص سایت از نظر ابعاد و اندازه‌ها، ضوابط و رویه‌های قانونی (به‌ویژه در شهرها)، دشواری‌های فنی و…
• دقت و نوآوری در طراحی جزئیات
• توجه به محیط پیرامونی و شرایط اقلیمی، ارزش‌های زیست‌محیطی و تعهدات اجتماعی

بدیهی است قضاوت نهایی در مورد هر پروژه نه از طریق مشخص کردن امتیاز آن در هر کدام از موارد فوق و معدل‌گیری از امتیازات، که با قضاوت درباره تمامیت آن صورت می‌گیرد.

برنامه و روش داوری طرح‌های جایزه معمار

پروژه‌ها به چهار گروه مسکونی آپارتمانی، مسکونی تک‌واحدی، عمومی و بازسازی تقسیم‌بندی، و مراحل زیر برای پروژه‌های هر یک از این چهار گروه طی می‌شوند:

1. تمام کارهای هم‌گروه یکجا و با هم، در معرض مشاهده داوران قرار می‌گیرند، تا پس از مشاهده همه آنها، کارهایی که همه داوران مردود اعلام می‌کنند، کنار گذاشته شوند. حتی اگر یک داور به باقی ماندن یک کار نظر بدهد آن کار کنار گذاشته نخواهد شد. هر داور، یک صفحه برچسب‌های رنگی با رنگ خاص خود خواهد داشت، که در این مرحله هر برچسب نمایانگر رأی منفی او به یک طرح است. طرح‌های باقیمانده به مرحله نیمه‌نهایی راه می‌یابند.
2. از میان طرح‌های مرحله نیمه‌نهایی، هر داور طرح‌های برتر مورد نظر خود را، بدون رتبه‌بندی و با برچسب خاص خود، که این بار نشان‌دهنده رأی مثبت اوست، انتخاب می‌کند. طرح‌هایی که هیچ یک از داوران به عنوان طرح برتر انتخاب نکرده‌اند کنار گذاشته می‌شوند. طرح‌های منتخب طرح‌های فینالیست محسوب می‌شوند.
3. هر یک از داوران به طور جداگانه رتبه‌های اول تا سوم خود را از میان فینالیست‌ها انتخاب می‌کنند. ۳ امتیاز به نفر اول، ۲ امتیاز به نفر دوم و ۱ امتیاز به نفر سوم اختصاص می‌یابد. جمع امتیازات همه داوران رتبه‌های اول تا سوم را مشخص می‌کند.
4. داوران می‌توانند از میان فینالیست‌ها برخی را شایسته تقدیر ویژه اعلام کنند. در صورت توافق دیگران این عنوان قطعیت می‌یابد. جدول‌های مربوط در ادامه می‌آید.

طرح‌های برنده گروه مسکونی (تک‌واحدی)

نتیجه نهایی: ۱. خانه درون (۱۰ امتیاز)؛ ۲. خانه دوست (۷ امتیاز)؛ ۳. خانه باغ اردیبهشت (۳ امتیاز)؛ ۳. خانه باغ برج (۳ امتیاز)؛ ۴. ویلای انار (۲ امتیاز)؛ ۴. خانه اسپه (۲ امتیاز)؛ ۵. ویلای سروستان (۱ امتیاز)؛ ۵. ساختمان محمد قنواتی (۱ امتیاز)؛ ۵. ویلا زی (۱ امتیاز).

طرح‌های برنده گروه مسکونی (آپارتمانی)

نتیجه نهایی: ۱. ساختمان مسکونی دولافت (۱۰ امتیاز)؛ ۲. ایوان‌خانه (۹ امتیاز)؛ ۳. خانه دو-بر (۴ امتیاز)؛ ۴. ساختمان مسکونی افشار (۳ امتیاز)؛ ۵. میدان کوچک (۲ امتیاز).

طرح‌های برنده گروه بازسازی

نتیجه نهایی: ۱. هانری کوربن (۷ امتیاز)؛ ۱. مجموعه فرهنگی هونه (۷ امتیاز)؛ ۲. تترا فودهال (۶ امتیاز)؛ ۳. بازسازی سفید (۵ امتیاز)؛ ۴. سی و پنج (۳ امتیاز)؛ ۵. کافه برسین (۲ امتیاز).

طرح‌های برنده گروه عمومی

نتیجه نهایی: ۱. فودهال دیدار (۱۱ امتیاز)؛ ۱. آزمایشگاه کیا (۱۱ امتیاز)؛ ۲. ساختمان اداری سامان ماهواره (۴ امتیاز)؛ ۲. پونه‌زار (مزرعه) (۴ امتیاز).

داوران نهایی بیست‌و‌دومین دوره جایزه معمار

به ترتیب حروف الفبا:

سیروس باور

متولد ۱۳۱۳ شیراز، دانش‌آموخته معماری از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است و دکترای معماری را از دانشکده معماری دانشگاه فلورانس ایتالیا گرفته. او علاوه بر طراحی خانه‌ها و بناهای متعدد، مدیر گروه آموزشی معماری، مدیر گروه شهرسازی، عضو هیئت علمی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران (۱۳۵۰-۵۸)، عضو شورای داوری طرح‌های جامع شهری در وزارت مسکن و شهرسازی (۱۳۵۰-۵۸)، عضو هیئت مدیره اولین سازمان نظام معماری تهران (۱۳۵۶)، مدیر و طراح طرح جامع شیراز، یزد و شهر صنعتی ساوه بوده و در طرح هویت‌بخشی مدارس ایران (از سوی سازمان نوسازی مدارس کشور) شرکت داشته است.

احسان حسینی

متولد ۱۳۶۰، دانش‌آموخته کارشناسی ارشد معماری از دانشگاه هنر، از سال ۱۳۸۵ عضو مؤسس و شریک دفتر فرایند منطقی است، در طول سال‌های فعالیت حرفه‌ای با تمرین و تمرکز بر الگوهای شکل‌گیری و روند طراحی انسان‌محور موفق به دریافت جوایز متعدد چون رتبه اول مسابقه معماری و طراحی شهری وزارت مسکن (۱۳۸۶)، رتبه دوم جایزه معمار (۱۳۸۹)، رتبه دوم جایزه معمار (۱۳۹۲) ساختمان‌های مسکونی، رتبه دوم جایزه معمار (۱۳۹۴) ساختمان‌های مسکونی، رتبه اول جایزه آسیا (2A - 2016) ساختمان‌های عمومی، رتبه دوم جایزه اروپا (2A - 2017) مسکونی، رتبه اول مسابقه SARCH (2017) بخش ساختمان‌های آینده، رتبه سوم جایزه معمار ۹۶، رتبه اول در دو بخش مجتمع‌های مسکونی و تک واحدی جایزه معمار ۱۴۰۰ شده است. او پس از تدریس در دانشگاه هنر اصفهان و دانشگاه‌های آزاد در سال ۱۳۹۴ مؤسسه مان معماران را به عنوان فضایی برای تعامل نسل‌های مختلف معماران، همکاری و انتقال تجربیات و آموخته‌های حرفه در اصفهان تأسیس کرد. او به عنوان استاد مدعو با دانشگاه GUTECH همکاری می‌کند.

آرماند درور

فارغ‌التحصیل رشته طراحی صنعتی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در سال ۱۳۷۲ است. فعالیت حرفه‌ای طراحی را از سال ۱۳۷۰ با تأسیس دفتر طراحی آغاز کرد. سابقه همکاری با مجله معمار و مجله شهر از سال ۱۳۸۰ و عضویت در هیئت تحریریه مجله معمار از سال ۱۳۸۲ را دارد و سردبیر مهمان پنج شماره مجله معمار بوده است.

مهدی علیزاده

متولد ۱۳۱۴، فارغ‌التحصیل دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران است. ۵۷ سال سابقه کار حرفه‌ای و کارنامه درخشانی شامل پروژه‌های بدیع مسکونی و پروژه‌های بزرگ اداری و صنعتی دارد.

مجید غمامی

متولد ۱۳۲۷، تهران، کارشناس ارشد معماری (۱۳۵۴) و طرح‌ریزی شهری (۱۳۵۸)، دانشگاه تهران است. کارهای معماری او عبارت‌اند از: طراحی ساختمان‌های مسکونی و خدماتی در دفاتر مهندسان مشاور (۱۳۵۳-۵۶)، طراحی ساختمان‌های آموزشی در سازمان نوسازی مدارس کشور (۱۳۵۶-۶۴)، طراحی و اجرای دو خانه تک‌واحدی در تبریز و اصفهان (۱۳۵۵-۵۶)، یک ساختمان مسکونی آپارتمانی در تهران (۱۳۶۱-۶۳) و یک ویلا در مازندران (۱۳۷۵)، ارائه بیش از چهل مقاله در نشریات تخصصی (از جمله آبادی، معمار و شهر)، شرکت و ایراد سخنرانی در سمینارها و همایش‌های متعدد، عضویت در چندین هیئت داوری مسابقات معماری و طراحی شهری (۱۳۷۰-۹۰)، ارائه نتایج یک پژوهش در «سمینار تخصصی معماری و شهر» در فرهنگسرای اندیشه تهران (برگزارشده توسط مرکز معماری ایران، آبان ۱۳۹۲). و کارهای او در زمینه شهرسازی عبارت‌اند از: مدیریت تهیه طرح‌های متعدد شهری (طرح‌های آماده‌سازی زمین، جامع و تفصیلی شهری، شهرهای جدید، مجموعه شهری، و بهسازی و نوسازی شهری) (۱۳۶۵-۱۳۹۵)، تألیف و انتشار شش جلد کتاب در زمینه مسائل، برنامه‌ها و طرح‌های شهری (۱۳۸۲-۱۴۰۱).