در اتاقی که یک موسسه تبلیغاتی در شهر رم اجاره کرده، یک شهروند عادی نشسته است و به سوالاتی که قرار است از ۷ نفر دیگر نیز پرسیده شود پاسخ میگوید. اتاق با صفحهای که یک طرف آن از جنس آینه و طرف دیگر آن شفاف است به دو بخش تقسیم شده است. در طرف دیگر، در سکوت کامل، ۲۰ نفر از خلاقترین مغزهای متفکر با تخصصهای مختلف نشسته و به پاسخهای مصاحبهشونده به دقت گوش میکنند.
شرایط خلاقیت
خلاقیت نمیتواند بدون یک سنت وجود داشته باشد. در معماری ما اغلب با دو مسئله عمده مواجه هستیم: اول، نیازهای فنی و عملکردی بنا و دوم، فضا، فرم و حالوهوا. در پروژههای واقعی این دو خصوصیت از یکدیگر جداناپذیرند و محصول خلاقیت هستند. آثار فرانک گهری شبیه نقاشیهای پیکاسو و براک هستند. طبیعت همواره منبع الهام معماران بوده است. سانتیاگو کالاتراوا از معمارانی است که بارها فرمهای طبیعی و ارگانیک را در معماری خود بهکار برده است.
تغییر متن
هر شیئی متعلق به متن خاص خود است. بیرون آوردن یک شیء یا فرم از متن خود و قرار دادن آن در متنی دیگر، خود میتواند نوعی نوآوری باشد. نمونه خوبی از این کار در تبلیغات شرکت فونتانا آرته دیده میشود.
بسط و تفصیل یک موضوع موجود
در معماری، همانند ادبیات، یک اثر نوآورانه میتواند به شکل بازپردازی یک موضوع قدیمی باشد. سنت که در معماری بسیار مهم است، به سه شکل ارائه میشود: الف) حفاظت یا بازتولید آنچه وجود دارد؛ ب) سنت بهمثابه جابهجایی؛ ج) سنت بهمثابه تحول، که در این رویکرد هدف افزودن ارزشهای جدید به تاریخ است.
انواع تخیل
در مرحله تخیل خلاقانه، عناصر و اشکال تقلیدی بهطور مداوم تحلیل و پرورش مییابند تا به ایدههای انتزاعی متمرکز تبدیل شوند. در فرآیند طراحی، این ایدهها بیشتر شکل میگیرند و بازسازی میشوند تا نیازها و الزامات خاص پروژه را برآورده سازند. در پروژه مرکز فرهنگی اکباتان، با همکاری شیردل و شرکاء و نویسنده، مسئله دوگانگی نما مطرح بود.
خلاقیت، درست مانند اختراع، به معنای ساختن چیزی کاملاً جدید نیست. بلکه بیشتر بر پایه زمینه فرهنگی هنرمند استوار است. پنج عنصر نقش تعیینکننده دارند: اولین آنها شخصیت و منش مخترع است. عامل دوم تجربه است. خلاقیت بدون تجربه ممکن نیست، زیرا ذهنی که تجربهای ندارد قادر به توسعه راهحلها و مسیرهای گوناگون نیست. عامل چهارم الهام است. الهام یا شهود کلید خلاقیت است. شهود که بالاترین سطح یادگیری است، پیچیدهترین فعالیت ذهن برای کاوش در هزارتوی راهحلهای موجود است.