رتبه دوم: نمازخانه یادمان شهدای فکه، خوزستان
کارفرما و بهرهبردار: بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس · نظارت: محمدعلی دانشیراد · پیمانکار: شرکت سولان سازه سپاهان · زیربنا: ۶۸۰ مترمربع
یادمان شهدای فکه در منطقه عمومی فکه حد فاصل شهرستان شوش و بستان، یکی از مناطق مورد بازدید کاروانهای راهیان نور و محل شهادت شهید آوینی، در منطقهای دور از امکانات و تجهیزات شهری قرار دارد که بستر بکر آن با شنهای روان — به اصطلاح «رمل» — متفاوت از دیگر مناطق حاصلخیز استان خوزستان است.
با توجه به شدت آفتاب و گرمی هوا حتی در نوروز، به ایجاد فضای مسقفی برای برگزاری نماز و استراحت موقت بازدیدکنندگان نیاز است.
از جمله الگوها و ایدههای اولیه ساخت بنایی هماهنگ با معماری و مصالح بومی منطقه: ساختار اکولوژیک منطقه شامل تپههای رملی و تکنخلهای پراکنده، الگوپذیری از کهنالگوی مسجد پیامبر (ص)، طراحی اکولوژیک و پایدار، شامل استفاده از مصالح محلی و بومی و مصالح کاملاً طبیعی و قابل بازیافت شامل: تنه درخت نخل، خاک رس و حصیر بوده است.
شبستان اصلی با بهرهگیری از ۴۸ نخل در ۵ دهانه فرشاندار در امتداد قبله (دهانه وسط در امتداد محراب و دو دهانه در هر طرف به صورت متقارن) و ۷ چشمه در هر ردیف عمود بر قبله با دهانه ۴×۴ متر ساخته شده.
ترکیب ورق گالوانیزه همرنگ با محیط و نی بافتهشده (حصیر) صنعتی در زیر سقف با استفاده از شاسیکشی فلزی شامل قوطیهای سرد نورد شده، طاق گهوارهای را تأمین و در برابر بارهای وارده مقاومت میکند. بادبندها یا میل مهارها در تراز سرستونها، دیافراگم صلب برای مقاومت در برابر بارهای جانبی ناشی از طوفانهای شدید منطقه را تأمین میکند. همه بارها از طریق تنههای نخل به عنوان ستونهای باربر به کف منتقل میشود.
طاقهای گهوارهای علاوه بر مقاومت بهتر در برابر بادهای منطقه موجب زیبایی و تقارن چشمنواز حجم بیرونی و همچنین کیفیت فضایی داخلی شبستان میشود.
بنا با پلان مستطیل در جهت قبله قرار دارد و دو دیواره گلی یکپارچه با تکنیک بتن رسی از جهت بادهای مزاحم (غرب و شمال) آن را محافظت میکند. دیوارهای گلی یکپارچه با تکنیک بتن رسی تنها به صورت آزمایشگاهی در ایران اجرا شده بود، اما برای اولین بار در این بنا به عنوان بخشی از یک پروژه به اجرا درآمده است. استفاده از خاک به عنوان ارزانترین مصالح و عدم پخت آن به صورت آجر علاوه بر کاهش مصرف انرژی در تولید مصالح ساختمانی، موجب بازیافت آسان مصالح مصرفی میشود و بازگشت آن به طبیعت، صدمه کمتری به محیطزیست وارد میکند.
تأکید بر کیفیت و دقت در قالببندی این پروژه موجب شد نمای دیوار به صورت اکسپوز باقی بماند.
قوسهای گهوارهای سقف در ابتدا و انتها باز است و اجازه میدهد نور طبیعی، روشنایی داخل نمازخانه را تأمین کند و حرکت باد در طول قوسها موجب تهویه طبیعی میشود، بنابراین، تأسیساتی برای تهویه پیشبینی نشده که با توجه به دورافتادگی منطقه موجب عدم وابستگی بنا به تأمین انرژی شده است.