راه شهر کلات کشتاران بر اثر زلزله و سیلابهای فصلی از حدود صد سال قبل از میان رفته بود و از همین رو این شهر مربوط به هفتصد سال قبل (قرن سیزدهم میلادی) که روی یکی از کوههای جزیره قشم ساخته شده تا امروز ناشناخته باقی مانده و حتی در فهرست آثار ملی هم به ثبت نرسیده بود.
برای ثبت شهر در فهرست آثار ملی ابتدا لازم بود که دسترسی به آن دوباره امکانپذیر باشد؛ ضمن اینکه این پروژه یک اقدام فرهنگی برای یادآوری ریشههای مدنیت در خلیجفارس است.
بودجه ما چنان اندک بود که توان خرید مصالح نداشتیم! اما پرداخت حقوق سنگتراشان روستای ملکی، کارگران روستای سهیلی و خرید غذای گروه از بانوان روستای دوربنی برایمان امکانپذیر بود و با همینها و سنگهای خود کوه و ملات کوهپایه (خاک مارن که در ترکیب با آب شبیه سیمان میشود) راه را بازسازی کردیم. راه از خود کوه برآمد و میخواستیم همچون ادامه شهر باشد و مثل شهر دارای عناصر شناسایی چون گره و نشانه (نه همچون راه قدیمی شهر اکتفا کند به رفتن برای رسیدن، بلکه تبدیل راه به یک اثر). به این ترتیب آنچه از راه قدیمی مانده بود را مرمت و به راهی جدید متصل کردیم و این دو بازسازی راه کلات کشتاران را رقم زدند.
در مسیر بازسازی ابتدا از گرهها شروع کردیم: یک درخت، یک صخره و بخشهایی از فرم طبیعی کوهپایه هسته گرههایی شدند که به راه آمدند. درگاه انتهای مسیر به عنوان نشانه شهری که دیگر سرپا نبود، سرپا شد. از شهر میتوان دریا را دید و از ساحل، درگاه را که میگوید شهری بالای کوه است.
نتایج پروژه (یک بزرگتر از شش): جزایر خلیجفارس متعلق به شش کشور عربی و ایران هستند. تعداد جزایر عربی خلیجفارس بیشتر از جزایر ایرانی آن است. قشم بزرگترین جزیره خلیجفارس (دو برابر بحرین) و کلات کشتاران در جزیره قشم یکی از مهمترین شهرهای راه آبی ابریشم است.
با بازسازی مسیر دسترسی، «شهر کلات کشتاران» در فهرست آثار ملی به ثبت رسید.
شهر کلات کشتاران یک موزه در فضای باز است که نشان میدهد کیفیت حضور یک تمدن کهن مهمتر از کمیت ظهور کشورهای نوپا در خلیجفارس است.




