خانههای کارلو اسکارپا
Carlo Scarpa: Architecture and Design
•Edited by: Guido Beltramini, Italo Zannier •Photographs by: Gianantonio Battistella, Vaclav Sedy •Texts by: Kurt W. Forster, Ilaria Abbondandolo, Laura Orsini •Rizzoli Publications, New York
خانه طراحیشده برای لوئیجی پلیتزاری یکی از اندک کارهای باقیمانده از ساختههای اسکارپا طی جنگ دوم جهانی است. خانه بدون تغییر و با همان اثاثیه اصلی تا آخرین تغییر مالکیتش در سال ۲۰۰۰ حفظ شده بود، زمانی که خانه و اثاثیه جداگانه فروخته شدند. اسکارپا با کارفرما از طریق برادرش گوئیدو پلیتزاری۱، معمار، آشنا شد، که اسکارپا با او و مهندس بندتو پیامونته۲ در مسابقه سال ۱۹۳۴ برای طراحی ساختمان مسافران در فرودگاه نیچللی۳ در لیدو۴ شرکت کرده بودند.
بازسازی از اصول پراکندگی در اقامتگاه منطقگرای حومه شهر پیروی میکرد که در نوشتههای معمارانه آن زمان از اواخر دهه ۱۹۲۰ تشریح شده بود، با حذف همه زرقوبرقهای بیفایده؛ بهخصوص عوض کردن «اتاق نقاشی بیاستفاده»۵ برای سرگرمی، و جایگزین کردن اتاقنشیمن برای استفاده خانواده. اثاثیه با طراحی اسکارپا را که کارگاه نجاری کاپوویلا۶ ساخت، بازتابدهنده «زیباییشناسی عملکردگرا، توصیهشده برای عروسهای جوان» بود که زن «مدرن» را هدف گرفته بود (سلویاتی۷ ۱۹۹۳): «چند تکه مبلمان، محکم و با خطوط ساده، در اتاقهایی بسیار پاکیزه... . نه بدون یک حمام، یا یک گنجه لباس، گرچه کوچک» (خانه شاد، برای همسران جوان، رم، ۱۹۳۲، صفحات ۱۴۰ تا ۱۴۵).
خانه نزدیک کلیسای سانتا ماریا ماددالنا۸ است و چهار طبقه دارد: یک پلکان مستقیم از سنگ ایسترین۹ همکف را، شامل ورودی و رختشویخانه (که دیگر از آن استفاده نمیشود) به یک فضای باز متصل میکند که به اتاق بزرگ نشیمن/ غذاخوری، یک محوطه خدماتی (در اصل آشپزخانه، دفتر کار و حمام) و پلکانی چوبی منتهی میشود که دسترسی به اتاقهای خواب در طبقه دوم و بعد از آن به زیرشیروانی را فراهم میکند.
ورودی اولین پلکان با پلههای چوبکاریشده ویژهاش، تحتالشعاع دیواری با اندود گچی براق سبز قرار گرفته که هماهنگ با دیوارهای اصلی است و همچون رختکن ورودی عمل میکند، با آینه، قفسه و آویز لباس از چوب گردو، دری دو لنگه به آشپزخانه و پشتبند پلکان پشتی از چوب کاج.
اتاق نشیمن/ غذاخوری، با زاویههای عمود بر این فضای اول، سراسر پهنای ساختمان را اشغال میکند و شامل ردیف پیوستهای از طاقچهها در امتداد ضلع رو به کانال است، با بخشهای متناوب باز و بسته. این کار همراه با کف از موزاییک ونیزی با تکههای منظم شیشه نشاندهشده، در آن، به یکدست کردن فضاها کمک میکند. رادیاتورهای سیستم گرمایشی در زیر دو پنجره میانی با شبکههای چوبی پوشانده شدهاند و بین آنها یک باریکه سنگ مرمر روشن رگهدار، به سبک لوس، یک طاقچه آینهدار را قاب میگیرد.
در طبقه بالا، یک گنجه لباس ظریف و زیبا، با الهام از پنجره اسکارپا برای چهارمین سهسالانه مونزا۱۰ در سال ۱۹۳۰- که خوشبختانه به وسیله عکسهای پائولو اوتیمپرگر۱۱ مستند شدهاند (پوللیفرونه ۱۹۸۵، صفحه ۳۱۷) – و اتاق کناری که در اصل برای خدمتکار خانه طراحی شده بود بیاستفاده و خالی ماندهاند. نقوش تزئینی نخودفرنگیهای بزرگ سبز روی دیوارهای راهرو باقی مانده است، همراه با یک گنجه لباس کوچک، یک حمام مرمرپوش محصور با یک دیوار از بلوک شیشهای، و کفی از چوب بلوط.
با آگاهی از توجه اسکارپا به جانمایی اتاقها و ارتباط بصری بین آنها، که هنوز در خانهِ تقریباً معاصر بولوتو۱۲ آشکارا دیده میشود، عناصری که تغییر نکرده یا پراکنده نشدهاند، مثل پلکانها، درها، و پنجرهها، کف درگاهها، برخی از تزئینات دیوار و سقف، برخی تکههای مبلمان سفارشی و تعداد اندکی چراغ (در سرسرای ورودی طبقه اول و در حمام طبقه دوم)، امروزه بیشتر به عناصری دورافتاده و تک میمانند تا اجزای یک طرح یکپارچه.
پانوشتها
- Guido Pelizzari
- Benedetto Piamonte
- Nicelli
- Lido
- Cesare Albertini, "L’ 'inutile' salotto" in La casa, June 1939; Mariuccia Salvati, L’inutile salotto. L’abitazione piccolo- borghese nell’Italia fascista, Turin 1993.
- Capovilla
- Salviati
- Santa Maria Maddalena
- Istrian stone
- Monza
- Paolo Utimpergeher
- Bollotto








