معماری معاصر

ویلانیا، تهران

روزبه الیاس‌آذر, امیرعلی امینی‌اقدم·عکس: محمدحسن اتفاق, دفتر معماری Third-Line·معمار ۱۴۲ — بیست و سومین دوره جایزه معمار
ویلانیا، تهران

محل اجرا: خیابان سنایی، تهران · کارفرما: نازگل انصاری‌نیا · مشاور کارفرما: سیاوش انصاری‌نیا

طراحی معماری: روزبه الیاس‌آذر، امیرعلی امینی‌اقدم · دفتر معماری Third-Line

اجرای مرحله اول: محمود اولادی · اجرای مرحله دوم: همایون سی‌ریزی

تأسیسات: طاهر مرادی · ارائه و ترسیم: نرگس ثقفی، محمد ربیعیان

عکس: محمدحسن اتفاق، دفتر معماری Third-Line · تصویرسازی: امیرعلی امینی‌اقدم

مساحت: ۹۰ مترمربع · زیربنا: ۱۲۰ مترمربع

ویلانیا محصول تلاشی برای بازسازی، مقاوم‌سازی، مرمت و بازتعریفِ فضایی ساختمانی قدیمی و طرحِ خانه‌ای برای زندگی و کارِ یک هنرمند تجسمی در مرکز شهر تهران است.

بنای اولیه یکی از هشت خانه‌ای است که در اوایل دهه سی توسط بانک ساختمانی به منظور تمرین روش‌های ساخت و طراحی مسکن ارزان‌قیمت در حاشیه شمالی شهر ساخته شده است. روایت‌های مکتوب از تجربیات ساکنان و مهندسان در سال‌های نخست، گواهی بر این ممارست کالبدی و فرهنگی است که دستمایه‌ای بر تصمیمات اخیر طراحی و کنکاش برای بسط تخیل‌های نو در احیای دوباره زندگی در کالبدهای قدیمی شهری می‌شود.

تصویرسازی ویلانیا از بالا در بافت شهری، خانه آجری در میان ساختمان‌های خاکستری اطراف برجسته شده
ویلانیا در بافت شهری — تصویرسازی هوایی خانه در دل بافت مرکزی تهران
· · ·
سامانه فضایی جدید

ساماندهی فضایی جدید خانه، با معرفی پله‌ها و راهروها، به هدف خلق ارتباطی پیوسته بین مجموعه‌های مجزا شامل فضای خصوصی، فضای زندگی، فضای کار و جلسه و فضای کارگاه انجام شده است. این عناصر ارتباطی جدید، به تولید سلسله‌مراتبِ رابطه میان کوچه و فضای عمومی با فضاهای داخلی می‌انجامد و همچنین به شکل‌گیری حیاط مرکزیِ جدیدی منتهی می‌شود که به عنوان هسته خانه، امکانِ کارکردِ توأمانِ زندگی خصوصی، حرفه‌ای و اجتماعی را فراهم آورده است.

مرمت کالبد در احترام به اهمیت بنا در روایتِ معماری مدرن و خاطره جمعی ساکنان محله معنا پیدا می‌کند و مقاوم‌سازی بنا با حداقل تأثیر بصری در ادامه این روند فکری است.

نمای خیابان ویلانیا با نمای آجری، تابلوی آبی خیابان و سبزینه‌های آویزان از باغ‌بام و داربست‌های فلزی
نمای خیابان — نمای آجری با سبزینه‌های باغ‌بام در خیابان سنایی
نمای ورودی ویلانیا با ساختمان آجری مرمت‌شده، ورودی فلزی مشکی و سایبان با گیاهان آویزان
نمای ورودی — آجر مرمت‌شده، قاب فلزی و سایبان گیاهی
ورودی کوچه‌ای ویلانیا، گذر باریک بین دیوارهای آجری با سازه باغ‌بام قابل مشاهده در بالا
نزدیک شدن از کوچه — گذر باریک آجری با سازه باغ‌بام در بالا
· · ·
الحاقات و مداخلات

مجموعه الحاقات جدید به ساختمان شامل پله، پل ارتباطی، بام، ورودی، راهروی ارتباطی و همچنین درها و پنجره‌های داخلی و خارجی و سازه باغ‌بام است. برای این الحاقات زبان بصری منسجمی استفاده شده که با ارجاعاتی تاریخی همراه است و تلاش می‌کند خود را از کالبد آجری ساختمان متمایز کند.

معرفی عایق‌های حرارتی، مدیریت نور آفتاب و استفاده بهتر از کالبد ساختمان به کاهش مصرف انرژی ساختمان کمک کرده است و باغ‌بام در ارتباط تنگاتنگ بصری و صوتی با کوچه، به حیاطی معلق در میانه شهر تبدیل شده است.

حیاط مرکزی ویلانیا در دو سطح با دیوارهای آجری، پنجره‌های فلزی صنعتی، گیاهان فراوان و مبلمان استراحت
حیاط مرکزی — دیوارهای آجری، شیشه‌های صنعتی و گیاهان در دو سطح
لابی ورودی ویلانیا با پله معلق فلزی و چوبی، دیوار شیشه‌ای تمام‌قد رو به حیاط و گلدان فیکوس
لابی — پله معلق فلزی و چوبی، حیاط از پشت شیشه سرتاسری نمایان است
ورودی همکف با پله معلق فلزی، چهارچوب آجری نمایان و دیوار شیشه‌ای حیاط
ورودی همکف — چهارچوب آجری نمایان و گذر به پله معلق
· · ·
فضاهای داخلی
نشیمن و آشپزخانه با کف چوبی، فرش ایرانی، صندلی قرمز و سه پنجره بلند رو به حیاط
نشیمن و آشپزخانه — سه پنجره بلند حیاط و کارگاه آن سو را قاب می‌کنند
اتاق کار با قفسه‌های طاقدار کتاب، میز چوبی، فرش ایرانی و پنجره بالایی با گیاهان
اتاق کار — قفسه‌های طاقدار، آثار هنری و نور پنجره بالایی، فضایی برای کار و تأمل هنرمند
اتاق خواب با طاقچه قوسی، مبلمان ساده و نور طبیعی ملایم
اتاق خواب — طاقچه قوسی حفظ‌شده از ساختار اصلی
پاگرد بالایی راه‌پله با نرده فلزی، دیوارهای آجری و نور طبیعی از بالا
پاگرد بالایی — فلز، آجر و نور طبیعی در هم‌آمیخته
فضای کارگاه زیرزمین با دیوارهای آجری نمایان، روشنایی صنعتی و میز کار بزرگ
کارگاه زیرزمین — فضای کار هنرمند تجسمی، متصل به حیاط بالا
· · ·
باغ‌بام
باغ‌بام با کفپوش چوبی، مبلمان استراحت، داربست فلزی با گیاهان رونده و نمای خط آسمان شهر
باغ‌بام — حیاطی معلق با مبلمان استراحت، داربست‌های فلزی و نمای شهر
· · ·
نقشه‌ها
نمای آکسونومتریک ویلانیا از جنوب غربی در بافت شهری
تصویر آکسونومتریک از جنوب غربی — ویلانیا در بافت شهری
مقطع طولی ویلانیا نمایش تمام سطوح از کارگاه زیرزمین تا باغ‌بام
مقطع طولی — از کارگاه زیرزمین تا باغ‌بام
پلان طبقه اول ویلانیا شامل اتاق خواب، حمام و باغ‌بام
طبقه اول — اتاق خواب، حمام، باغ‌بام
پلان همکف شامل نشیمن، آشپزخانه، سرویس بهداشتی، لابی ورودی، حیاط مرکزی و اتاق کار
همکف — نشیمن، آشپزخانه، حیاط، اتاق کار
پلان زیرزمین ویلانیا شامل انبار، اتاق شستشو و کارگاه
زیرزمین — انبار، اتاق شستشو و کارگاه
مجله معمار
دوماهنامه معماری و شهرسازی ایران · شماره ۱۴۲ · آذر و دی ۱۴۰۲

موجودیت‌های مرتبط در بانک اطلاعات معماری