خانه باغ یزد
رتبه دوم، گروه مسکونی تک واحدی — چهاردهمین جایزه معمار
منطقه مهدیآباد باقیمانده باغهای قدیمی پیرامون یزد است که امروزه به بخشی از شهر تبدیل شده. این خانه در بخشی از یک مجموعه خانهباغ خانوادگی قدیمی بر جای مانده در منطقه بنا شده است. ما برای تنظیم برنامه فیزیکی و درک بهتر موضوع گفتگوهای زیادی با کارفرما داشتیم و در مجموع برای استقرار بنا به سه رویکرد اصلی رسیدیم:
- ایجاد محرمیت و رفع اشرافهای مزاحم ساختمانهای اطراف
- رو کردن خانه به سمت مجموعه باغ قدیمی
- توجه به اقلیم، سایهاندازیها و جهتگیری شهری ضمن رعایت موارد پیش
تفکیک فضایی
تلاش ما بازتعریف صحیح الگوها و مفاهیم فضایی در خانههای سنتی یزد و بازسازی این مفاهیم بود. سازماندهی فضا با توجه به نیازها و مفاهیم مورد نظر شکل گرفت و فضاهای خانه در شش بخش اصلی تعریف شدند:
- میهمانخانه: با ورودی مستقل که فضای پذیرایی، نهارخوری و اتاقهای خواب مهمان را شامل میشود.
- بخش خصوصی: که اختصاص به نشیمن و اتاقهای خواب دارد و مفهوم اندرونی در خانههای سنتی را تداعی میکند.
- آشپزخانه: موقعیت آشپزخانه و فضای پخت ملحق به آن در ارتباط با نشیمن خصوصی، نهارخوری، میهمانخانه، حیاط اصلی و حیاط نارنجستان است.
- بالاخانه: در طبقه فوقانی و با دو دسترسی از داخل و خارج خانه که اختصاص به سکونت میهمانان برای مدت طولانی دارد.
- نارنجستان: گودال باغچهای با حوض و درختان نارنج که اتاق ورزش و خانه خدمتکار و سایر فضاهای سرویسدهی پیرامون آن شکل گرفته است.
- حیاط اصلی: همراه با استخری بزرگ و فضای نشیمن رو به باغ قدیمی مجموعه دارد و نسبت به پیرامون خود از محرمیت برخوردار است.
شکلگیری
در شکلگیری بنا پنج مؤلفه مورد نظر بود: خلوص، سادگی و خوانایی؛ گشایش و دلبازی؛ احساس تعلق و خاطرهانگیزی؛ حس خلوت و آرامش؛ احترام به پیرامون و عدم جلوهگری.
در مسیر طراحی توجه ما بر این بود که خانه از کارایی مناسب و سهولت در ساخت و بهرهبرداری برخوردار باشد. برای مثال در انتخاب سیستم خنککننده از کولرهای آبی که میتواند کارایی مناسبی در فضای گرم و خشک یزد داشته باشند استفاده کردیم. از آنجا که باغ دارای آب قنات است، با جریان آب پیرامون خانه، در نهایت آب بار دیگر برای آبیاری به درون باغ امتداد مییابد.