خانه BA2

گروه معماری و ساخت تموز (هومن تهمتن‌زاده، مرجان بنائی، حسین صلواتی خوشقلب) فینالیست دومین دوره جایزه شایستگی معمار ایرانی (۱۳۹۸) موقعیت: بندر ماهشهر، خوزستان، ایران تاریخ: ۱۳۹۴ مساحت: ۵۵۰ مترمربع وضعیت: ساخته‌شده کارفرما: خانواده رئیس قنواتی همکاران طراحی: محمدرضا محتشمی‌کیا، ایما میرزاعلیخانی، رزا مومنی، بهناز بهبهانی همکاران اجرا: مهدی براتی، امین تهمتن‌زاده ارائه: ایمان زنگوئی‌نیا عکس: گروه طراحی سبک (محمد هژبری، علی آشتیانی) زمین پروژه در شهرک آتلانتیک بندر ماهشهر، در ناحیه‌ صنعتی، به مساحت ۷۳۰ مترمربع قرار دارد. این شهرک در گذشته دارای بافت مسکونی ویلایی مشابه بوده که با مرور زمان، در حال تغییر است. خواسته کارفرما، خانه‌ای در دو طبقه بود که در طبقه‌ همکف، فضاهای عمومی در ارتباط مستقیم با محوطه و در طبقه بالا، فضاهای خصوصی قرار گیرند: فضای پذیرایی مناسب، ۶ اتاق خواب و برای هر ۲ اتاق، یک هشتی مشترک جهت دسترسی به سرویس و اتاق لباس، فضای خدماتی مبسوط، نشیمن، تراس و باقی ملزومات، در ساختمانی به مساحت حدود ۵۵۰ مترمربع. گروه طراحی با جانمایی بنا در مرکز سایت، فضای سبز را به دو محدوده‌ شمالی و جنوبی تقسیم کرد که امکان دسترسی به محوطه را برای فضاهای خانه در هر دو جبهه فراهم می‌سازد. همچنین ساختمان از سمت شرق و غرب، از لبه زمین فاصله گرفت تا امکان نورگیری و چرخش حول بنا میسر شود. ایده طراحی بر اساس استفاده از شبکه‌ متعامد با فواصل متنوع، برای پاسخ‌گویی به نیازهای کارفرما و خلق فضای معماری شکل گرفت. سادگی و خوانایی پروژه ـ در بافتی که در حال تغییر است ـ برای احترام به این بافت آرام شهری، از اهداف تیم طراحی بوده ‌است. از طرف دیگر، بودجه محدود کارفرما، گروه طراحی را به سمتی سوق داد که با حداقل هزینه، پروژه را محقق کند. بنابراین خلق یک فضای معماری متفاوت بر اساس ساختاری ساده، در دستور کار قرار گرفت. در ابتدا، با توجه به اقلیم گرم و مرطوب و شدت بالای نور در ماهشهر، تصمیم بر آن شد که نور طبقه‌ اول به صورت غیرمستقیم از پنجره‌های واقع در تراس‌ها تامین و در همکف، با پوشش گیاهی تعدیل شود. اما نهایتاً بر اساس خواست موکد کارفرما، بر روی نماهای اصلی در طبقه‌ اول نیز بازشوهایی اضافه شد که به جهت تنظیم شرایط محیطی، به وسیله سایه‌بان‌هایی کنترل شدند. نمای ساختمان از سیمان تگرگی و پوشش رنگ مناسب فضای باز و ازاره‌های پیوسته بتنی شکل گرفته که سایه‌بان‌های طبقه اول و لوور عمودی تراس‌های شرقی و غربی به آن‌ها اضافه شده‌اند. این لوورها که امکان باز و بسته شدن را به ساکنین می‌دهند، علاوه بر سایه‌اندازی، حریم آن‌ها را نیز تامین می‌کنند. کلیه جداره‌های خارجی و بام پروژه نیز به صورت دوجداره و با ۱۰ سانتی‌متر عایق حرارتی اجرا شده‌اند. در این پروژه سعی شد که ارتباط بین فضاهای بسته و نیمه‌باز در همکف با محوطه و در طبقه اول با تراس‌ها حفظ شود، به نحوی که در طبقه‌ اول، کلیه خواب‌ها به صورت مستقل، با یک تراس در ارتباط مستقیم هستند. علاوه بر این، تمامی فضاهای اصلی و فرعی (سرویس‌ها، انباری، رختشویخانه و …) دارای نور و تهویه طبیعی هستند. سازه ساختمان به جهت کم‌کردن هزینه، از بتن مسلح با سقف تیرچه بلوک است. ابعاد ستون‌ها به نحوی طراحی شد که تماماً به وسیله دیوارها محاط شده و هیچ ستونی در فضای داخل مشاهده نشود. به دلیل حفظ پیوستگیِ نما و پرهیز از پیچیدگی سازه‌ای، در تراس‌های شرقی و غربی، بازشوهای سقف با حفظ تیر و ستون‌های اصلی ایجاد شد.