گروه معماری کلیاس کویر (مهدی گرامی)

گروه معماری کلیاس کویر (مهدی گرامی) فینالیست دومین دوره جایزه شایستگی معمار ایرانی (۱۳۹۸) موقعیت: یزد، ایران تاریخ: ۱۳۹۱ مساحت: ۹۵۰ مترمربع وضعیت: ساخته‌شده کارفرما: مهران مرتاض همکار طراحی: مصطفی رستمی‌فرد سازه: احسان نصیری تاسیسات: علی ساروخانی عکس: علی دقیق ﺟﻮاﻳﺰ: رﺗﺒﻪ دوم ﮔﺮوه مسکونی تک‌واحدی جایزه ﻣﻌﻤﺎر ۱۳۹۳ موقعیت منطقه مهدی‌آباد از باغات قدیمی پیرامون یزد است که امروزه به بخشی از شهر تبدیل شده است و اندکی از باغ‌ها باقی مانده‌اند. این خانه به مساحت تقریبی ۹۵۰ مترمربع، در بخشی از یک مجموعه خانه‌باغ خانوادگی قدیمی برجای‌مانده در این منطقه بنا شده است که ۵۰۰۰ مترمربع از زمین آن باغ، به یکی از فرزندان، برای ساخت این خانه اختصاص یافته است. گفتگو و پردازش ایده ما برای طراحی، گفتگوهای وسیعی با کارفرما داشتیم تا بتوانیم ضمن دریافت نقطه‌نظرات کارفرما نسبت به برنامه فیزیکی پروژه، درک یکدیگر از موضوع را به هم نزدیک کنیم. نحوه استقرار بنا برای استقرار بنا، سه رویکرد اصلی وجود داشت: ۱. ایجاد محرمیت و رفع اشراف‌های مزاحم ساختمان‌های اطراف ۲. رو نمودن خانه به سمت مجموعه باغ قدیمی ۳. توجه به اقلیم، سایه‌اندازی‌ها و جهت‌گیری شهری، ضمن رعایت موارد ۱ و ۲ تفکیک فضایی تلاش ما بر این بود تا بتوانیم بازروایی صحیحی از الگوها و مفاهیم فضا در خانه‌های سنتی یزد داشته باشیم و در روایتی نوین، این مفاهیم را بازسازی کنیم. سازمان‌دهی فضا از طریق اقدامی فرایندی و پردازشی آگاهانه، با توجه به نیازها و مفاهیم مورد نظر شکل گرفت و فضاهای خانه در شش بخش اصلی تعریف شدند: ۱. میهمان‌خانه با ورودی مستقل که فضای پذیرایی، نهار خوری و اتاق‌های خواب مهمان را شامل می‌شود. ۲. بخش خصوصی که اختصاص به نشیمن و اتاق‌های خواب دارد و مفهومی از اندرونی در خانه‌های سنتی را تداعی می‌کند. ۳. آشپزخانه: تعریف ما از آشپزخانه، متفاوت از جایگاه مطبخ در خانه‌های سنتی است. در این خانه، موقعیت آشپزخانه و فضای پخت ملحق به آن، در ارتباط با نشیمن خصوصی‌، نهارخوری، میهمان‌خانه، حیاط اصلی و حیاط نارنجستان است و جریان زندگی در ملاحظه این فضا قرار دارد. ۴. بالاخانه در طبقه فوقانی و با دو دسترسی از داخل و خارج خانه که اختصاص به سکونت میهمانان برای مدت طولانی دارد. ۵. نارنجستان: گودال‌باغچه‌ای با حوض و درختان نارنج که اتاق ورزش و خانه خدمتکار و سایر فضاهای سرویس‌دهی پیرامون آن شکل گرفته است. ۶. حیاط اصلی، همراه با استخری بزرگ و فضای نشیمن، رو به باغ قدیمی مجموعه دارد و از محرمیت نسبت به پیرامون خود برخوردار است. کارایی در مسیر طراحی، توجه ما بر این بود که خانه از کارایی مناسب و سهولت در ساخت و بهره‌برداری برخوردار باشد، بنابراین ضرورت داشت این موضوع از جانمایی فضایی تا طراحی جزئیات و انتخاب سیستم‌های ساختمانی و تأسیساتی، مورد نظر قرار گیرد. ما سعی کردیم جزئیات را به گونه‌ای در نظر بگیریم که با امکانات سازندگان محلی قابل اجرا باشد و حداقل هزینه را دربر داشته باشد. همین‌طور، برای مثال، در انتخاب سیستم خنک‌کننده، از کولرهای آبی که می‌تواند کارایی مناسبی در فضای گرم و خشک یزد داشته باشند، استفاده کردیم. از آنجا که باغ قدیمی دارای آب قنات و استخری بزرگ به عنوان منبع آب است، جریان آب را پیرامون خانه برقرار ساختیم و در نهایت، آب، بار دیگر برای آبیاری، به درون باغ امتداد می‌یابد. خیلی خوبه. دستت درد نکنه معمار